196اينجا عرفات است؛ در قسمت غربى آن، كه از طرف مكه و منا رو به فضاى وسيع مى‌ايد، مسجد ابراهيم (مسجد نمره) است. در دو سمت غرب و شمال غرب دو منارۀ پنج مترى دور از هم قرار دارد كه در اين قسمت حدود عرفات را معين مى‌كند.

در مقابل، قوسى وسيع از كوه است كه سراسر قسمت شرق را محصور كرده و قسمت جنوبى اين قوس در راه طائف پيش آمده است. دنبالۀ شمال اين قوس قدرى به طرف غرب پيش آمده كه كوه رحمت است. دامنۀ جنوبى اين قسمت حدّ ديگر عرفات است.

در اين دامنه، قطعه سنگ بزرگ و بلندى است كه مى‌گويند رسول اكرم - ص - بالاى آن ايستاده و خطبه خوانده و خطبا در روز عرفه بالاى آن مى‌ايستند و خطبه مى‌خوانند.

در نزديك همين سنگ مسجد ساده‌اى است به نام «مسجدالصخرات» . جمعيت بالا و در دامنۀ اين كوه از دور ديده مى‌شود ولى رفتن تا آنجا براى ما آسان نيست.

عصر عرفات است! مى‌گويند: در اين مكان آدم و حوا پس از هبوط و تحيّر، يكديگر را شناختند. در اينجا اين مرد و زن، به حقوق متبادل بين خود معرفت يافتند؛ معرفت به حقّ بين زن و مرد كه دو سلول اوّلِ حيات و پايۀ اول اجتماع و مبدأ نخستين تكثيرند. نخستين قدم به سوى حق شناسى عرفات است.

مى‌گويند كه ابراهيم خليل مناسك و وظايف حج را در اينجا آموخت؛ اين اجتماع از زمان ابراهيم خليل هر ساله برپا بود ولى اوهام