197جاهليت و اعمال زشت، آن را آلوده ساخت و ميدان افتخارات جاهليت عرب و معاملات گرديد.
پيامبر اكرم - ص - در سال حجۀالوداع، در ضمن بيان حقوق و الغاى امتيازات، سرّ اين اجتماع را بيان فرمود و آن را از آلودگىهاى جاهليت پاك نمود و سپس جانشينان آن حضرت و علما و بزرگان اسلام در اين قرون متوالى، هر ساله در ميان اين اجتماع به پا ايستاده و با خطابهها و دستوراتِ دعا چشم مسملمانان را به معارف الهى و حقوق حَقّه، باز نمودهاند. گويا در اينجا رسول خدا - ص - را مىنگريم كه از خيمۀ خود در نَمِره، بعد از زوال آفتاب بيرون آمده و بر ناقۀ قصواء سوار است و هزاران نو مسلمان، كه از شب ديجور جاهليت بيرون آمده و به فجر اسلام چشم گشودهاند، اطراف او را احاطه كردهاند.
وسط فضاى عرفات كه رسيد مهار شتر را كشيد و با آهنگ بلند و شمرده خطبه خواند. نعمتهاى پروردگار را يادآورى فرمود و او را به الطافش ستايش نمود، آنگاه فرمود:
خون و مال و عِرض شما بر يكديگر حرام است؛ مانند حرمت امروز، در اين ماه و در اين شهر.
بدانيد تمام شؤون و افتخارات جاهليت زير قدم من است.
هراسها و كينهها و انتقامجوييهاى پيش از اسلام از ميان رفته و بازخواستها باطل است.
اول خونى كه باطل مىنمايم؛ خون ربيعۀ بن حارث بن عبدالمطلب، پسر برادر پدرم است.
رباهاى جاهليت را الغا نمودم؛ اوّل ربايى كه از ميان مىبرم رباى