148
غار حرا، معبد بزرگ
طرف شمالى مكه، دنبالۀ كوهى كه بالاى آن ايستادهايم، كوه نسبتاً بلندى است كه در محل مرتفع و مسطح آن آثار بنا و لولههاى دو عرّاده توپ ديده مىشود. پيرمرد مىخواست كوه حرا يا جبل نور را به ما نشان دهد. ما متوجه اين محل بوديم. معلوم شد اين توپها مقابل قصر سلطنتى است.
آنگاه در شمال اين محل كوهى را نشان داد كه مانن برج مخروطى - جدا از سلسله كوههاى ديگر قرار گرفته و - بر همۀ كوهها مسلّط است؛ آن كوه حرا و جبل نور است. در قله كوه نور آثار بنا ديده مىشد. در زمان سابق حجاج براى زيارت اين محل مىرفتند به اين جهت محل آسايش يا قهوهخانه مانندى بالاى آن بوده و راه رفتن بالاى آن هم بهتر بوده است.
كسانى كه به آنجا رفته و مطلع بودند، مىگفتند فعلاً عبور سخت و در ميان سنگستانهاى درشت و سياه است. بالاى قلّه محلّى است كه زيادى رفت و آمد آنجا را آماده و صاف نموده است. در ميان سنگها محل جمع شدن آب باران است كه زائران از آن استفاده مىكردند. چند متر بالاتر از اين محل، در ميان سنگها و سينۀقلّه، غار حرا قرار گرفته است. يك نفر به زحمت در ميان آن مىگنجد. در ارتفاع اين كوه و محل غار، كوهها و بيابان تا چشم كار مىكند نمايان است و محل مهيب و موحشى است.
با عشق و علاقهاى مىخواهم به وسيلۀ دوربين و پس و پيش