283
مشعر در قرآن
«ليس عليكم جناحٌ أن تبتغُوا فضلاً من ربّكم فاذا أفضتم من عرفاتٍ فاذكروا اللّٰه عند المشعر الحرام واذكروه كما هداكم وان كنتم من قبله لَمِنَ الضالّين ثمّ أفيضوا من حيثُ أفاض الناس واستغفروا اللّٰه انّ اللّٰه غفور رحيم.» 1
گناهى بر شما نيست كه از فضل پروردگار خود برخوردار شده و هنگام كوچ نمودن از عرفات خدا را در نزد مشعرالحرام ياد كنيد، او را ياد كنيد همانطور كه شما را هدايت نمود، اگر چه پيش از آن از گمراهان بوديد. سپس از همانجا كه مردم كوچ مىكنند كوچ كنيد و از خداوند طلب آمرزش نماييد كه خدا آمرزندۀ مهربان است.
«افاضه» مصدر «أفضتم» به معناى بيرون آمدن از جايى به صورت جمعى و گروهى است. خداوند به مسلمانان فرمان مىدهد تا به هنگام درآمدن از عرفات، در مشعرالحرام وقوف نموده، ذكر خدا بگويند. اين سرزمين، جايگاه شعور و درك و آگاهى است، هر حاجى به شكرانۀ هدايت خداوند و با احساس جايگاه و موقعيّت والاى خويش، خود را در پيشگاه حضرت حق ديده ذكر گويان زمينه را براى نزديكتر شدن به حريم كبريايى فراهم مىسازد.
ذكرى عارفانه و از روى آگاهى و شعور.
جاهلان در دورۀ جاهلى، با الهام گرفتن از رسوم قبيلهاى، در موسم