236
وفات پيامبر صلى الله عليه و آله
هنگام رحلت از دنياى فانى و اجابت دعوت آفريدگار بزرگ فرا رسيد و زمان ديدار خداوند نزديك شد. مشيّت حق بر اين قرار گرفته است، چنانكه قرآن كريم مىگويد:
إِنَّكَ مَيِّتٌ وَ إِنَّهُمْ مَيِّتُونَ
«تو هم خواهى مرد و آنها نيز مىميرند.»
أَ فَإِنْ مِتَّ فَهُمُ الْخٰالِدُونَ
«اگر تو بميرى، آيا آنها جاودان خواهند زيست؟»
وَ مٰا مُحَمَّدٌ إِلاّٰ رَسُولٌ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِ الرُّسُلُ أَ فَإِنْ مٰاتَ أَوْ قُتِلَ انْقَلَبْتُمْ عَلىٰ أَعْقٰابِكُمْ
«محمد غير از پيامبرانى نيست كه قبل از او آمدند. پس اگر او بميرد يا كشته شود آيا عقب گرد خواهيد كرد؟»
كُلُّ نَفْسٍ ذٰائِقَةُ الْمَوْتِ
«هر انسانى مرگ را خواهد چشيد.»
آثار و نشانههاى وداع با زندگى و زندگان در سيماى مصطفى صلى الله عليه و آله نمودار شد و از خلال گفتارها و رفتارهايش مشاهده مىگرديد. در رمضان سال دهم هجرى بيست روز اعتكاف نمود، حال آنكه بيش از ده روز اعتكاف نمىكرد، گويى احساس مىنمود كه رمضان آينده و سال يازدهم را در جوارِ پروردگار و با حضرت دوست خواهد بود! جبرئيل قرآن كريم را دوبار بر آن حضرت خواند. با معاذ آن سخن را گفت كه ديديم و در حجةالوداع آن سخنان را فرمود كه شنيديم. رفتار و اعمال او پيش از توديع، خبر از وداع حضرتش با زندگى و زندگان مىداد! همۀ اينها بيانگر چيزى بود كه دريافت نموده و آن را اعلان مىفرمود.
در اوايل ماه صفر يازدهم هجرى پيامبر به احد رفت و بر شهيدان درود فرستاد، همانند كسى كه با زندگان و مردگان وداع مىكند، آنگاه به مسجد آمدند و گفتند: «من