980نحوى صريح و گويا در قرآن كريم اشاره شده است: «أَ فَحَسِبْتُمْ أَنَّمٰا خَلَقْنٰاكُمْ عَبَثاً» ؛ آيا پنداشتهايد شما را بيهوده آفريدهايم؟
بنابراين چون همۀ پديدههاى جهان و روابط بين آنها قانونمند و مبتنى بر اصول علمى و حساب شده است، نوعاً سير و سياحت و سفر نمودن انسانها نيز هدفدار بوده و نقش سازنده و هدايتگر و تكامل بخش بودن آن، در قرآن مجيد به صراحت بيان شده است. در احاديث نيز همين مضمون به عبارتهاى گوناگون مطرح گرديده است. سير و سفر در زمين، خود، سبب پند گرفتن و عبرت آموختن بشر و به تبع آن رشد يافتن انسان خواهد شد.
از اينرو قرآن مجيد به مسلمانان دستور مىدهد: «برويد در زمين بگرديد و در آثار پيشينيان و ملتهاى گذشته و زمامداران و فراعنه ظالم دقت كنيد و بنگريد پايان كار آنها به كجا رسيد».
در بررسى آيات قرآن كريم، هفت آيه تحت عنوان «فَسِيرُوا فِي الْأَرْضِ» و هفت آيه با عنوان «أَ وَ لَمْ يَسِيرُوا فِي الْأَرْضِ» در مورد سير و سياحت بيان شده است. هفت آيۀ اول در سورههاى آلعمران / 137، انعام / 11، نحل / 36 و 69، عنكبوت / 20، روم / 42، سبأ / 18 ؛ و نيز هفت آيۀ دوم در سورههاى يوسف / 11، نجم / 46، روم / 9، فاطر / 46، مؤمن / 21 و 82، محمد صلى الله عليه و آله / 10 آمده است. 1
مسافرتهاى مذهبى و زيارتى
بدون ترديد، يكى از مهمترين و كهنترين عوامل و انگيزههاى مسافرت انسان، باورهاى مذهبى و احساسات دينى بوده است. انسان از ابتداى تاريخ، مكانهايى را مقدس مىدانسته است و به منظور تأمين نيازها و خواستههاى روحى، روانى و مادى خود و از ترس بلاياى طبيعى و غيرطبيعى كه زندگى او را تهديد مىكرده، به زيارت و ديدن آن مكانهاى مقدس مىرفته است. 2