906كردند، گفت: پيامبر صلى الله عليه و آله امر كرده است. ¹

بايد توجه داشت كه شايد علت تحريم موقتى زيارت قبور توسط رسول خدا صلى الله عليه و آله اين بوده كه مردم جاهل عرب به طوايف، افراد قبيله و كثرت اموال خود مباهات مى‌كردند و فخرفروشى مى‌نمودند. از جمله عادات زشت آنان افتخار به نياكان خود بود، حتى اقدام به شمارش قبور مى‌كردند. مفسرين در ذيل آيۀ «أَلْهٰاكُمُ التَّكٰاثُرُ* حَتّٰى زُرْتُمُ الْمَقٰابِرَ» فرمودند: در اين آيات نخست با لحنى ملامت بار مى‌فرمايد: «تفاخر و مباهات بر يكديگر شما را از خدا و قيامت به خود مشغول داشت، تا آن جا كه به زيارت و ديدار قبرها رفتيد، و قبور مردگان خود را برشمرديد. ²

بنابراين چون چنين سابقۀ زشتى در ميان اقوام عرب وجود داشته و آنها داراى چنين روش نامناسبى بوده‌اند، رسول خدا صلى الله عليه و آله آنان را از زيارت قبور منع كرده بود. اما بعداً ديد كه جامعه رو به تربيت است و آثار سوء زمان جاهليت از بين رفته، امر به زيارت كرده كه اقل مراتب امر مباح بودن است، ³ پس زيارت قبور در زمان پيامبر صلى الله عليه و آله كاملاً مباح بوده است. چون معناى امر بعد از نهى، حداقل اباحۀ عمل خواهد بود. به خاطر اين كه امر لاحق موجب نسخ نهى سابق مى‌گردد، به همين لحاظ اقوال فقهاى اهل سنت در اين مسأله مختلف شده و بين حرمت مطلق، وجوب مطلق و اباحۀ مؤكد دور مى‌زند. ⁴

اقسام سفرهاى زيارتى

سفرهاى زيارتى هميشه و الزاماً جهت بازديد عتبات، آرامگاه‌هاى مردگان و مساجد مهم نيست. معمولاً انسان بر اساس ضرورت‌هاى زندگى خود برنامه‌ريزى كرده و اقدام به عملى مى‌نمايد. الزامات حياتى بشر فقط در سفرهاى مذكور خلاصه نمى‌شود،