869اسلام، امام را زندۀ هميشه جاويد و شهيد شاهد مىداند و بر اساس منطق قرآن، شهدا از حيات ابدى برخوردارند و در نزد خدا متنعم مىباشند. ائمۀ طاهرين عليهم السلام كه همگى در راه هدايت انسان به سوى خداوند به شهادت رسيدند، مصداق بارز اين آيۀ قرآن بوده و روح والا و بزرگ ايشان، حاضر و ناظر بر اعمال بندگان خداست: «وَ لاٰ تَحْسَبَنَّ الَّذِينَ قُتِلُوا فِي سَبِيلِ اللّٰهِ أَمْوٰاتاً بَلْ أَحْيٰاءٌ عِنْدَ رَبِّهِمْ يُرْزَقُونَ ». 1
ائمۀ طاهرين عليهم السلام با قدرت معنوى كه دارند، براى رفع حاجتها و نيازهاى مردم، اقدام نموده و همانگونه كه در دوران عمر پر بركت خويش، به يارى انسانها مىشتافتند. پس از شهادت نيز، پناه مظلومان و يار ستمديدگان و فريادرس بيچارگان هستند. زاير با چنين درك و باورى از امام، در حرم مطهر ايشان حاضر مىشود و با حضور قلب و توجه خالصانه به وجود نورانى و مقدس ايشان ابراز ارادت نموده و خود را از ابعاد محدود زمان و مكان خارج كرده و با توسلى پر شور و زيارتى عاشقانه به ديدار الگوهاى متعالى و جاودانه مىشتابد و در حد توان و ظرفيت روحى و معنوى خويش، از محضر پر فيض آنان كسب معرفت و نورانيت مىنمايد.
با ترسيم جايگاه والاى امام در هدايت و تربيت انسان، لازم ديديم كه حقوق امام بر شيعيانش را مطرح نماييم تا زائرى كه به ديدار امام خود مىشتابد با شناخت و معرفت به اين حق، يك زيارت با معرفت داشته باشد و تا آنجا كه مىتواند در اداى دين حقوق، سعى و تلاش نمايد.
1. حق وجود و بقا
خداوند به بركت وجود امام، تمام بندگانش را مىآفريند و اگر امام نبود، هيچ كس نبود؛ بلكه اگر امام نبود، نه زمين وجود مىيافت و نه فلك خلق مىشد. 2
ائمه طاهرين عليهم السلام در رساندن فيضهاى خداوند به ساير مخلوقاتش، واسطه