668شناختى به عنوان يكى از شاخههاى مهم علم روانشناسى نيز به بررسى فرايند شناخت پرداخته است (كالمن، 2001). روان شناسان شناختى سعى دارند دريابند كه كاركردهاى شناختى مغز انسان چيست و اعمال شناختى انسان از جمله دعا چه فرايندهايى را شامل مىشود. با توجه به اهميت نقش دعا بهويژه در زندگى امروزى انسان كه بيش از هر زمان ديگرى نيازمند يارى خداوند متعال است. در اين مقاله سعى بر آن است تا به اين پرسشها پاسخ داده شود كه آيا دعا بر جسم انسان تأثير مىگذارد؟ دعا از چه الگوهاى شناختى تبعيت مىكند؟ فرايندهاى شناختى در دعا چگونه تبيين مىشوند؟
تأثير دعا بر انسان
شايد در نگاه اول اين موضوع كه دعا بر جسم انسان و نحوۀ فعاليت اعضاى بدن او تأثير مىگذارد، عجيب به نظر برسد. پژوهشهاى بىشمارى كه در اين زمينه صورت گرفته است و در اينجا به برخى از آنها اشاره مىكنيم، اين موضوع را اثبات مىكنند.
طى قرنها دعا همواره به عنوان راهى براى رهايى انسان از رنجهايش بهكار برده شده است (داسى، 1997). دعاى قلبى (دعا بدون آوردن كلام بر زبان) بخش زيادى از زندگى ما را شامل مىشود (برونسكى، 1978). ساديا (1991) معتقد است كه دعا به عنوان يكى از راهبردهاى مقابلهاى 1 مهم براى كاهش استرس ناشى از بيمارىها و رويدادهاى ناگوار بهكار مىرود. مذهب و دعا به بيماران كمك مىكند تا آنها بتوانند از خودشان مراقبت كنند و نيز بتوانند بهخوبى با بيمارىها و در برابر رويدادهاى پراسترس زندگى مقابله كنند (كايى، 1991).
مك نامارا(2002) اين فرضيه را آزمود كه بخشى از علت شركت كردن مردم در مراسم مذهبى مانند زيارت معصومان و دعا به برانگيختگى منطقۀ پيشانى مغز مربوط