650كسى كه معتقد است دعا صحيح است ولى قبول نمى‌شود، مانند كسى است كه معتقد باشد خورشيد طلوع كرده و تاريكى همچنان باقى است!! و يا لباس با صابون شسته شود، اما كثيفى همچنان باقى باشد، بلكه اگر كسى بدون توجه و شرايط لازم فقط به زبان دعا كند و بگويد: دعا كردم، مثل كسى است كه فقط بگويد: لباس را شستم كه با اين گفتار لباس اصلاً شسته نمى‌شود.

پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله فرمود: كارهاى نيك گناهان را از بين مى‌برد، همان‌گونه كه آب آلودگى را از بين مى‌برد. ¹ قرطبى از پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله نقل مى‌كند: سه چيز به امت من داده شده كه به هيچ كس جز انبيا داده نشده است: 1. خداوند وقتى پيامبرى را مبعوث كرد، فرمود: «اُدْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ» (به صيغۀ مفرد)، ولى به امت پيامبر اسلام فرمود: «اُدْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ » ² (به صيغۀ جمع). 2. خداوند هنگامى كه پيامبرى را مبعوث كرد، فرمود:

«ما جعل عليك فى الدين من حرج» (صيغۀ مفرد) ولى به امت پيامبر خاتم فرمود: «وَ مٰا جَعَلَ عَلَيْكُمْ فِي الدِّينِ مِنْ حَرَجٍ» ³ (به صيغۀ جمع). خداوند در مقام تكليف بر شما مشقت و رنج ننهاد. 3. خداوند وقتى پيامبرى را مبعوث كرد، او را گواه به قدم خود قرار داد، ولى اين امت را گواهان بر مردم قرار داد. ⁴

ترمذى در نوادر الاصول از خالد ربعى نقل مى‌كند كه گفت: عجيب است از اين امت به آنها گفته شد: «اُدْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ» ⁵ به آنها دستور داده شد دعا كنيد و بدون شرط وعدۀ استجابت داده شده است، ولى در آيۀ «وَ بَشِّرِ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصّٰالِحٰاتِ» ⁶عمل صالح را شرط دانسته است. ⁷

شيخ صدوق نقل مى‌كند كه گروهى به امام صادق عليه السلام عرض كردند: ما دعا مى‌كنيم،