649
2. ادب نيايش
عزت اكبرى
چكيده
در متون اسلامى، آيات و روايات بسيارى دربارۀ نيايش آمده و نيز تأكيد زيادى بر آن شده است و با تعابيرى مانند: مغز عبادت، اسلحۀ مؤمن، سپر مؤمن و... از آن نام بردهاند. يكى از شرايط مهم در اجابت دعا رعايت آدابى است كه در لابهلاى عبارات بزرگان دين در اين زمينه وارد شده است. اين آداب را به سه قسمت مىتوان تقسيم كرد: اول، آدابى كه قبل از دعا بايد رعايت كرد؛ دوم، آدابى كه همراه با دعا بايد لحاظ شود؛ سوم، آدابى كه بعد از استجابت دعا بايد از آن غفلت نشود.
كليدواژهها: دعا، آداب دعا، تضرع، ختم دعا، صلوات.
ادب نيايش
از مضمون آيات و رواياتى كه دربارۀ دعا وارد شده، استفاده مىشود كه استجابت دعا امرى قطعى و اجتنابناپذير است. اگر مىبينيم دعا ظاهراً به اجابت نمىرسد، بايد در اين كه «دعا» دعاى حقيقى بوده يا نه تأمل كرد والّا دعا و اجابت از قبيل علت و معلول است، هر وقت علت آمد معلول اجتنابناپذير است. برخى از بزرگان، مانند صدرالمتألهين 1 و علامه طباطبايى بر اين عقيدهاند كه ارزشهاى اخلاقى از قبيل توبه، دعا و... هرگاه تحقق پيدا كند، بركات آن آمرزش گناهان و استجابت دعا باشد تخلفناپذير خواهد بود.