1051حافظ همچنين از زيارت، زيارتگاه، آرامگاه و... در معانى حقيقى و استعارى و عرفانى آن بهره برده است. بر سر تربت ما چون گذرى همت خواه كه زيارتگه رندان جهان خواهد بود
* * *
ثواب روزه و حج قبول آن‌كس برد
كه خاك ميكدۀ عشق را زيارت كرد
جامى و زيارت عتبات
توجه به موضوع‌هاى مذهبى و زيارت با اقبال «عبدالرحمن جامى» در قرن نهم معطوف مى‌شود.
«جامى خاضعانه نسبت به آل اللّٰه به‌ويژه امير مؤمنان، على عليه السلام ابراز ارادت كرده است. حكّام عهد جامى هر جا كسى را مى‌يافتند كه حب على عليه السلام را در سينه داشت به‌سختى مجازات مى‌كردند و جامى نيز با اين‌كه در تقيه عقايد خود را در ايران پنهان مى‌داشته، در سفر عراق با دلى مطمئن و خاطرى آسوده به زيارت حرم علوى عليه السلام مى‌شتابد. سرودۀ او در مدح سالار شهيدان، امام حسين عليه السلام حاكى است كه وى به كربلا سفر كرده است. كرده‌ام از ديده پاى سوى مشهد حسين هست اين سفر به مذهب عشاق فرض عين
خدام مرقدش به سرم گر نهند پاى
حقا كه بگذرد سرم از فرق فرقدين» 1
با تشكيل دولت صفويه ( 907 - 1148ق) و از سده دهم هجرى به بعد سفرنامه‌نويسى به صورت شعر هم رايج شد. از جمله اين سفرنامه‌هاى منظوم، سفرنامه سيد مهدى بحرانى در گذشته به سال 1243ق در بارۀ كاظمين است كه آن را با