1049 در همۀ شروان مرا حاصل نيامد دوست

زيارت در شعر سبك عراقى

در حملۀ مغولان و دگرگونى كامل اوضاع اجتماعى، يكسره سبك خراسانى محو شد و سبك عراقى رواج تام يافت. سبك عراقى دو ويژگى مهم دارد و آن شيوع عرفان و غزل است. شيوۀ سنايى و خاقانى و نظامى سرانجام به شعر عرفانى كشيد و از طريق عطار به مولانا رسيد و به قول سلطان ولد در مقابل شعر شعرا، شعر اوليا پديد آمد.

نظامى در مخزن الاسرار تأكيد دارد كه شعر بايد مبتنى بر شرع باشد و ظاهراً مراد از آن معنويات و اخلاق است و شعر به اين معنى در شعر سنايى و عطار هم سابقه دارد. ²

شعر شرعى در آثار سعدى نيز به‌ويژه در حكايات بوستان علاوه بر مدح و نعت پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله ، «آل رسول» و «بنى فاطمه» در ديباچه آثارش، از اصطلاحات زيارت، زيارتگاه، مسجد و... بسيار استفاده نموده است. در حكايت دهم باب دوم بوستان (شرح خزائلى ص 175 و176) درباره كرم، كار خير و زيارتگاه گفته است : كرم كن چنان كت برآيد زدست

سعدى در گلستان هم حكايت‌هاى لطيف و نغزى در مورد زيارت مكه، حجاج، زيارتگاه دارد كه ذكر يكى از حكايات او در زمينۀ حجاج و حاجى در اين‌جا خالى از