1038زيارت در سيره و سخنان پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله و ائمه هدى عليهم السلام يكى از اعمال پسنديده و سنت‌هاى برجستۀ اسلامى است كه دربارۀ آن تأكيد و تشويق فراوان شده است. بر اساس روايات، زيارت در سه زمينه: 1. زيارت اهل قبور و شهدا؛ 2. ائمۀ معصومين عليهم السلام ؛ 3. زيارت يكديگر، از صدر اسلام تاكنون وجود داشته است كه براى هر يك نمونه‌اى از تاريخ و روايات مى‌آوريم.
1. زيارت اهل قبور و شهدا: «پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله براى زيارت به بقيع مى‌رود و كيفيت زيارت اهل قبور را به بعضى از همسرانش تعليم مى‌دهد. فاطمه زهرا عليها السلام به زيارت شهداى احد مى‌رود. امّ سلمه همسر رسول خدا صلى الله عليه و آله در ماه يك بار به زيارت شهداى احد مى‌رود و به آنها سلام مى‌كند و به غلامش دستور مى‌دهد كه به شهداى احد سلام كند». 1
2. زيارت ائمۀ معصومين عليهم السلام : امام صادق عليه السلام از قول پيامبر خاتم صلى الله عليه و آله مى‌فرمايد: «
منْ اتٰانٖى زٰائِراً كُنْتُ شَفيعُهُ يَوْمَ الْقيٰمَهِ »؛ هر كه به عنوان زيارت به سويم آيد، روز قيامت شفيع او خواهم بود. همچنين ايشان در مورد زيارت امام حسين عليه السلام مى‌فرمايد: هر كه حسين بن على عليه السلام را با شناخت حق امام (عارِفاً بِحَقّهِ) زيارت كند، از سخنگويان با خدا بر فراز عرش اوست. 2 تقريباً در اكثر زياراتى كه براى ائمه عليهم السلام در كتب ادعيه به صورت مأثور وارد شده، عباراتى مثل عارفاً بحقّه، زائراً عارفاً و غيره در پايان زيارتنامه آمده كه حاكى از اهميت و ضرورت زيارت عارفانه و از روى معرفت و شناخت نسبت به مراقد مطهره ائمۀ طاهرين عليهم السلام است.
در ثواب زيارت امام على بن موسى الرضا عليه السلام از امام جواد عليه السلام نقل شده است كه فرمود: هر كه قبر پدرم را زيارت كند، بهشت براى اوست. 3 نظير همين روايت، رواياتى از امام نهم براى ثواب زيارت آستانۀ حضرت معصومه عليها السلام 4و امام على عليه السلام در