1016پاك مى‌سازد و بدين وسيله به محضر خدا تقرّب مى‌جويد.

زيارت از نظر حافظ ثواب روزه و حجّ قبول، آن كس برد كه خاك ميكدۀ عشق را زيارت كرد ¹

حافظ، زيارت حقيقى را شرط قبولى روزه و حجّ مى‌داند. از نظر او كسى كه با عشق زيارت مى‌كند مى‌تواند به عبادات و طاعات خود اميدوار باشد و به قرب الهى نايل گردد. زيارت خاك ميكدۀ عشق از نظر حافظ، يعنى آگاهى و درك حُسن الهى و كنارزدنِ حجاب عاشق كه خود و خودى اوست. زيارت خاك ميكدۀ عشق، يعنى افتادگى و تسليم و پاكباز بودن در برابر معشوق كامل و كمال مطلق، يعنى تهذيب و تصفيۀ درون، يعنى معرفت به قدرت لايزال بى چون كه صاحب اختيار مطلق است و در عين حال مشفق.

از نظر حافظ، اجر «ثواب» و پاداش و جزاى خير «ثواب» روزه گرفتن و حج گزاردن پذيرفته شده «قبول» به درگاه خداوند را كسانى برده و مى‌برند كه به عبادتگاه عشّاق و «ميكده» آمده باشند و خاك آن درگاه را زيارت كرده باشند [ مقصود اين‌كه:

اعمال بى ريا و پاك و بى غلّ و غش در انجام فرايض دينى مقبول درگاه خداوند است و اين، تنها رندان و ملاميان و عاشقان هستند كه عبادت و نيايش آنها به درگاه خداوند پذيرفته مى‌شود، زيرا ايشان آنچه مى‌كنند از راه كمال خلوص و پاكى عقيده و بدون روى و رياست و از انجام فرايض مذهبى هيچ گونه نظر عوام فريبى و اغواگرى و تظاهر ندارند، آنچه مى‌كنند تنها براى خداست و اين است كه نيايش آنان پذيرفته شده است، نه روزه و حجّ صوفيان متظاهر و زاهدان ريايى ] . ²

حافظ در شعر ديگرى دربارۀ زيارت چنين مى‌گويد: بر سر تربت ما چون گذرى همّت خواه كه زيارتگه رندان جهان خواهد بود ³