400مى‌كند. اگر سن زائران زياد است و پزشكان كاروان نتوانسته‌اند بيمارى آنان را كنترل كنند، آن‌ها را به مركز پزشكى بفرستند تا در اينجا تحت نظر بخش‌هاى تخصصى ريه، داخلى، قلب، گوش و حلق و بينى و ... مداوا شوند. منتها هيچ درمانى به جز صبر و داروهايى كه علائم را تا حدودى كاهش مى‌دهند، توصيه نمى‌كنم.
چون مدت اقامت زائران در مدينه، يك سوم حضور آنان در مكه است، مراقبت از سلامت و بهداشت آنان در اين شهر، آسان‌تر از مكه است. از طرفى، پيك اقامت زائر در مدينه از سى هزار نفر تجاوز نمى‌كند. خدا را شكر، وضعيت در مدينه منوره، كاملاً آرام و ثابت بود و هيچ موردى كه موجب نگرانى شود، مشاهده نشد. در چند روزى كه هواى اين شهر رو به سردى گذاشت، تعداد افراد مسن و سيگارى مبتلا به سرماخوردگى و بيمارى‌هاى تنفسى و ريوى هم زياد شد كه همه تحت درمان قرار گرفتند. همين الآن هم شانزده نفر در بيمارستان هيأت پزشكى و يك نفر در بيمارستان سعودى بسترى هستند. چهار مورد فوتى در مدينه داشتيم كه دو موردش قلبى بوده است. يكى از آن‌ها در حرم درگذشت و يكى ديگر كه معاون آشپزخانه دخيل بود، پس از بازگشت از مكۀ مكرمه از دنيا رفت. يكى ديگر دچار نارسايى كليه بود و به دليل عفونت خونى فوت كرد. يكى ديگر از زائران هم كه به سرطان مبتلا بود، ريه‌هايش از كار افتاد و درگذشت. اميدواريم آمار فوتى‌هايمان اضافه نشود.
سال گذشته(1385) جمعاً چهل و سه زائر در مكه و مدينه از دنيا رفته‌اند كه اين آمار تاكنون كه حدود دو هفته ديگر از ايام حج باقى مانده، سى و دو نفر است. امسال، تمهيدات مناسبى به ويژه براى زائران سالمند در نظر گرفته شد. گروه‌هاى تخصصى كه امسال با ما اعزام شده‌اند، كاملاً متغيرند. كارهايى كه در ايران براى زائران انجام شده، بسيار متفاوت بوده است. غير از اين‌ها، اختصاص درمانگاهى براى سالمندان، يكى از ويژگى‌هاى هيأت پزشكى امسال بود. در مدينه به تمام پزشكان كاروان‌ها اعلام كرديم