53
تظاهر و ريا
ريا، نوعى بيمارى است كه بعضى از مردم به آن دچار هستند. اين افراد در هر كار خيرى و در هر عمل مفيدى، به ريا و تظاهر عادت دارند. اينان اگر بدانند در كارى، نام و نشانى از آنها نيست و تعريف و تمجيدى نمىشوند، از انجام آن سر بازمىزنند. اين انسانهاى متظاهر، خواه ناخواه در اجتماع شناخته مىشوند و مردم به نيتشان پى مىبرند. آنان عبادتها و رفتارهاى خير خود را به دليل تظاهر، باطل و بىارزش مىكنند. در مقابل، شخص با ايمان، با اخلاص كامل، عملش را براى رضاى خدا انجام مىدهد و انتظار تشكر از سوى مردم را ندارد؛ زيرا پاداش الهى، بزرگ و بىپايان است. وى به روزى چشم دوخته است كه مال و فرزند و متاع دنيوى فايدهاى ندارد و اخلاص، گشاينده بسيارى از درهاى بسته به روى او خواهد بود. بنابراين، كردار نيك خود را با ريا به هدر نمىدهد. اگر هم نيت بدى از دلش گذشت، به فكر چاره مىافتد تا خود را از اين بيمارى مهلك برهاند. پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله نشانه رياكار را چنين برمىشمارد:
لِلْمُرائِي ثَلاٰثُ عَلاٰمٰاتٍ: يَنْشَطُ اذَا كَانَ عِنْدَ النّٰاسِ وَ يَكْسَلُ اذَا كَانَ وَحْدَهُ وَ يُحِبُ انْ يُحْمَدَ فِي جَمِيعِ الْاُمُورِ. 1
شخص رياكار سه نشانه دارد: وقتى كه ميان مردم است، با نشاط است؛ هنگامى كه تنهاست، كسل است و دوست دارد كه در همه كارها از او ستايش شود.