63عدّه‌اى از آن‌ها دروغگو، متظاهر و اهل شعار بودند. لذا در جنگ احد آرزومندان حقيقى شهادت، با شهامت جنگيدند و عدّه‌اى از آن‌ها شهيد شدند، امّا دروغگويان از جنگ كنار كشيدند و متوارى شدند و شايع كردند كه پيامبر كشته شد و آيۀ زير ناظر به اين موضوع است.

شايعۀ شهادت پيامبر

«وَ مٰا مُحَمَّدٌ إِلاّٰ رَسُولٌ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِ الرُّسُلُ أَ فَإِنْ مٰاتَ أَوْ قُتِلَ انْقَلَبْتُمْ عَلىٰ أَعْقٰابِكُمْ وَ مَنْ يَنْقَلِبْ عَلىٰ عَقِبَيْهِ فَلَنْ يَضُرَّ اللّٰهَ شَيْئاً وَ سَيَجْزِي اللّٰهُ الشّٰاكِرِينَ » . ¹

«و محمد[صلى الله عليه و آله] نيست جز فرستاده‌اى كه پيش از او هم پيامبرانى بودند، آيا اگر او بميرد يا كشته شود عقبگرد مى‌كنيد؟ و هر كه عقبگرد كند هرگز به خدا زيان نمى‌رساند و خدا سپاسگزاران را پاداش خواهد داد.»

لغت: خَلَتْ (خَلَوَ): گذشت. انْقَلَبَ: برگشت، و غالباً به معنى تغيير عقيده و برگشتن از رأى است. اعْقٰاب: جمع عَقِبْ به معنى پاشنۀ پاست. اِنْقَلَبْتُمْ عَلىٰ أَعْقٰابِكُمْ : عقبگرد كرديد؛ از عقيدۀ خود برگشتيد.

در اين‌جا مراد، برگشتن از دين و مرتد شدن است نه پشت كردن به ميدان جنگ. ² با دقّت نظر از اين آيه به دست مى‌آيد كه فرار از ميدان جنگ و پشتيبانى نكردن از دين در موارد حساس، ارتداد محسوب شده