212
پروردگارا! به ما، هم در دنيا و هم در آخرت خير عطا كن و از آتش بازمان دار؛ اين‌ها هستند كه از آنچه خواستند و كسب كردند، نصيبى دارند و خدا در حسابرسى سريع است؛ و خدا را در روزهايى معين ياد كنيد؛ و هر كه عجله كند [و اعمال را]در دو روز انجام دهد گناهى بر او نيست؛ و هر كه [تا روز سوم]به تأخير اندازد بر او [هم] گناهى نيست [و اين حكم بى‌گناه بودن ] براى كسى است كه تقوا پيشه كرده باشد. از خدا بترسيد و بدانيد كه به سوى او محشور مى‌شويد.»
تأكيد اين آيات، بر ذكر خدا در ايّام حج است و آن گروه از اعراب را كه پس از مراسم حج، دور هم جمع مى‌شدند و به يكديگر فخر مى‌فروختند، تخطئه مى‌كند.
حديث: امام باقر عليه السلام فرمود: «در جاهليّت، وقتى موسم حج پايان مى‌يافت، گروهى جمع مى‌شدند و افتخارات اجدادى خود را به رخ يكديگر مى‌كشيدند و امتيازات موهومى را برمى‌شمردند.» 1
اين آيه مى‌فرمايد: پس از اداى حج، از خدا و نعمت‌هاى او ياد كنيد، همان‌گونه كه پدرانتان را ياد مى‌كنيد؛ «كَذِكْرِكُمْ آبٰاءَكُمْ » . بلكه بيش از آنچه پدرانتان را ياد مى‌كنيد؛ «أَوْ أَشَدَّ ذِكْراً» . يعنى نبايد حال و هوايى كه در مراسم حج از ياد خدا و پيامبران در فكر و ذهن شما ايجاد شده است، با سخنان بيهوده و غفلت‌آور از بين ببريد؛ بلكه بايد اين حال را با ذكر خدا همچنان نگه داريد. همانطور كه روزه گرفتن براى آن نيست كه