74 وَيْلٌ لِلَّذىٖ يُحَدِّثُ فَكَذِبَ لِيَضْحَكَ به الْقَوْمُ وَيْلٌ لهُ، وَيْلٌ لهُ. ¹

واى بر كسى كه كلام دروغى را نقل كند تا ديگران بخندند. واى بر او، واى بر او.

مزاح بايد از زشتى گفتار و نادرستى عارى باشد. پيامبر مى‌فرمود:

اِنّى لاٰ امْزَحُ وَلاٰ أقُولُ الاّٰ حَقاً. ²

من شوخى نمى‌كنم و سخنى نمى‌گويم، مگر آنكه در چارچوب حق باشد.

يكى از ياران پيامبر از ايشان پرسيد: آيا در اينكه با دوستان خود شوخى مى‌كنيم و مى‌خنديم، اشكالى هست؟ پيامبر در پاسخ فرمود: «اگر سخنى ناشايست در ميان نباشد، اشكالى ندارد». ³

از سوى ديگر، خنده زياد و قهقهه نيز عظمت و متانت آدمى را از بين مى‌برد. از اين رو، پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله مى‌فرمايد:

اِيّاكَ و كَثُرَةَ الضِّحْكِ فَإِنَّهُ يُمٖيتُ الْقَلْبَ. ⁴

از خنده بسيار برحذر باش كه دل را مى‌ميراند.

تبسم، بهترين نشانه شادى و نشاط است. چهره رسول اللّٰه صلى الله عليه و آله نيز هنگام ديدار ياران بيش از ديگران شاداب و خندان مى‌نمود و گاه چنان مى‌خنديد كه دندان‌هاى مباركش نمايان مى‌شد. ⁵ ابوالدرداء مى‌گويد: «رسول خدا صلى الله عليه و آله هرگاه سخنى مى‌فرمود، سخنش با لبخند همراه بود». ⁶