162سؤال شد: در حيات ايشان و شما؟] فرمود: آرى، و پس از مرگ ما.» ¹ در مورد جايگاه و ارزش زيارت ائمّۀ معصومين نيز، همين بس كه امام رضا فرموده است: «براى هر امامى به گردن دوستان و پيروانش تعهّدى است، كه وفاى كامل به آن عهد زيارت قبور آنها است. پس هر كس از روى عشق و علاقه، و با پذيرش آنچه آنان در پى آن بودند، قبور آنان را زيارت كند، پيشوايانشان نيز روز قيامت آنها را شفاعت مى‌كنند.» ²منطقۀ احد: اين منطقه كه يادآور رشادتهاى ياران راستين اسلام و پيامبر(ص) و در عين حال تداعى‌كنندۀ غمبارترين روزها و خاطرۀ مسلمانان است، در شمال مدينۀ منوّره واقع است. بارزترين ويژگى آن وجود مزار شهداى احد و سيّد آنان حضرت حمزه سيدالشّهدا(ع) است. جالب اينجاست كه هيچ تابلو و علامت و نقشه‌اى كه روز واقعه را تبيين كند، ويژگيهاى آن را بيان كند و مسلمانان را از ويژگيهاى يكى از ايّام‌الله آگاه كند وجود ندارد. تنها تعدادى تابلو به زبانهاى مختلف آنان را از تمسّك به قبور منع مى‌كند. به هر حال، بايد هشيار و آگاه بود كه به زيارت آمده‌ايم، و نه بازديد از آثار تاريخى، كه در مورد ارزش و جايگاه زيارت شهدا آمده است: «حضرت فاطمه هر صبح شنبه به زيارت قبر حمزه مى‌آمد و براى او طلب آمرزش و رحمت مى‌كرد.» ³ بايد هشيار بود كه ارزش و مقام و جايگاه مكانها بسته به صاحب و اتّفاق و كسى است كه آن مكان به او منسوب است و نه به ساختمان و چراغ و