112خداوند كه مربى جسم و روح انسانهاست در تربيت خود، گاهى انسان را نزديك خانه خود جاى مىدهد و گاهى دستور مىدهد كه بايد دور شوى، البته بايد بدانيم آنجا هم كه ما را به حساب ظاهر دور مىكند و نعمتى را از ما مىگيرد براى آن است كه به ما شناخت بيشترى بدهد، وگرنه، هرگز ما را رها نمىكند بلكه دوباره برمىگرداند. آرى، گرفتنها و دادنها، نزديك كردنها و دور كردنها و تمام فراز و نشيبها همه زير نظر او و براى رشد و تكامل ماست.
در اعمال عمره، انسان آشنا نيست ولى در اعمال حج انسان در اثر توقفها و تكرارها آشنا مىشود.
حضرت على(عليهالسلام) مىفرمايد:
«يا كميل ما من حركة إلا و انت محتاج فيها الى معرفة » 1، «اى كميل، در هر حركت نياز به شناخت و معرفت است».
قرآن مىفرمايد: «لاٰ تَقْرَبُوا الصَّلاٰةَ وَ أَنْتُمْ سُكٰارىٰ حَتّٰى تَعْلَمُوا مٰا تَقُولُونَ » 2، در حال مستى مشغول نماز نشويد و صبر كنيد تا نمازتان آگاهانه و هوشيارانه باشد.
آرى، در اين اعمال انسان، ديگر چشم و گوس بسته نيست، بلكه از كسانى است كه قرآن دربارۀ آنها مىفرمايد: «وَ الَّذِينَ إِذٰا ذُكِّرُوا بِآيٰاتِ رَبِّهِمْ لَمْ يَخِرُّوا عَلَيْهٰا صُمًّا وَ عُمْيٰاناً» 3.
در حج و عمره، تكرار لباس احرام و لبيك گفتن و طواف نماز و