181اقسام حج به منزلۀ تلبيه است فرمود: ...سپس بگو: «

بِسْمِ اللهِ، اللّهُمَّ مِنْكَ وَلَكَ، اللّهُمَّ تَقَبَّلْ مِنْى» . ¹ اين حديث شريف، همچنين اين دعاى احرام كه: ...خدايا من از تو مى‌خواهم كه مرا در زمرۀ كسانى جاى دهى كه دعوت تو را اجابت كردند و به وعده‌ات باور آوردند و فرمان تو را پيروى كردند. همانا من بندۀ تو و در قبضۀ توام. نگهدارى نمى‌شوم جز آنچه تو نگاه داشتى و نمى‌گيرم جز آنچه تو عطا كردى؛

«اَللّهُمَّ إنّى أسْألُكَ أنْ تَجْعَلَنى مِمَّن اسْتَجابَ لَكَ وَآمَنَ بِوَعْدِكَ وَاتَّبَعَ أمْرَكَ فإِنّى عَبْدُكَ وَفى قَبْضَتِكَ لاأوقى إلا ما وَقيتَ وَلا آخُذُ إلا ما أعْطَيْتَ» ، ² ناظر به سخنانى است كه پيش از اين در بيان تمثل توحيد در حجّ گفته شد، كه مقصود از حج، ديدار خداست و طرد هرآنجه غير خداست.

«تلبيه» پاسخ خالصانه به خداست، از اين‌رو پليدى‌ها را در خود فرو مى‌بلعد و هر شيطان سركش و خبيثى را طرد مى‌كند. چنان‌كه امام‌صادق(ع) دربارۀ بيداء ³ كه رسول‌اكرم(ص) در آنجا تلبيه گفت، فرمود: آنجا پليدى‌ها را فرو مى‌برد؛

«ههُنا يَخْسِفُ بِالأخابِثِ» . ⁴

طرد جاهليت باستانى و مدرن

حج با آن لبيك ويژۀ خود، طردكنندۀ هر جاهليت و در هم شكنندۀ هر بت و نشانۀ شرك‌آلود جاهلى و كوبندۀ هرگونه باطل قديم و جديد است. بنابراين، حج شفابخش دل‌ها از بيمارى‌هاى شرك‌آلودى همچون ريا و هوا و بخل و خودپسندى است.

توضيح اينكه، لبيك حج در روزگار جاهليت، نداى شرك و بانگ و ثنيّت بود؛ زيرا مشركان چنين لبيك مى‌گفتند: « لبّيك اللّهم لبّيك، لبّيك لا شريك لك إلا شريك هو لك