180به ذكر تلبيه است كه زائران بيتالله به هر بلندى كه مىرسند، با صداى رسا مىگويند: لبّيك. اين رهبانيت محمود و ممدوح است كه خداى سبحان انسانها را بدان فرا خواند؛ وَ إِيّٰايَ فَارْهَبُونِ . 1
احترام خداوند، كه در اين آيه به آن امر شده، به معناى حريمگيرى اعتقادى نسبت به اوست. يعنى انسان بايد آنگونه كه در پيشگاه حق كُرنِش كند كه غير او را نبيند و به غير او تكيه نكند و دل نبندد و بگويد: فرمان تو را اجابت كرده و به حضورت آمدم: «لبّيك...». چنين حجگزارى راهب خداست و حجّى كه رهبانيت محمود و ممدوح خوانده شده، همين است. 2
تجلّى توحيد در تلبيه
امامصادق(ع) دربارۀ اذكارى كه در تلبيه گفته مىشود، يعنى
«لَبَّيْكَ اللّهُمَّ لَبَّيْكَ، لَبَّيْكَ لاشَريكَ لَكَ لَبَّيْكَ، إِنَّ الْحَمْدَ وَالنِّعْمَةَ لََكَوَالْمُلْكَ لاشَريكَ لَكَ لَبَّيْكَ، لَبَّيْكَ ذَالْمَعارِجِ لَبَّيْكَ...» ، فرمود: «اين لبّيكها را... هرقدر مىتوانى بخوان و آنها را با صداى بلند بر زبان آر... و بدان كه گفتن لبّيكهاى چهارگانه كه در اول كلام آمد واجب است و اين كلمات، بيان توحيد است و پيامبران بدانها لبّيك گفتهاند و
ذاالمعارج (لبّيك ذاالمعارج لبيك) را بيشتر بگو، كه پيامبر گرامى¦ آن را بيشتر مىخواند و نخستين كسى كه لبّيك گفت ابراهيم(ع) بود...». 3
امامصادق(ع) همچنين در پاسخ به پرسشى دربارۀ «اِشعار بُدن» 4 كه در برخى از