146صفا و مروه به لحاظ نوع سنگ‌هاى آنهاست. ¹

در جاهليت، بر فراز صفا و مروه دو بت به نام‌هاى «اساف» (اثاف) و «نائله» ² نصب شده بود كه هنگام سعى، آن دو بت را نيز تبركاً مسح مى‌كردند. ³ به همين سبب برخى مسلمانان صدر اسلام از سعى بين صفا و مروه پرهيز مى‌كردند. خداى سبحان براى رفع اين توهم و تحاشى، فرمود: صفا و مروه از شعائر الهى است و وجود آن دو بت در صفا و مروه نبايد مانع سعى پنداشته شود؛ إِنَّ الصَّفٰا وَ الْمَرْوَةَ مِنْ شَعٰائِرِ اللّٰهِ فَمَنْ حَجَّ الْبَيْتَ أَوِ اعْتَمَرَ فَلاٰ جُنٰاحَ عَلَيْهِ أَنْ يَطَّوَّفَ بِهِمٰا . ⁴ صفا و مروه بدين لحاظ همچون كعبه است؛ زيرا در جاهليت كعبه را نيز غاصبانه بتكده كردند و اين را نبايد مانع طواف بر گرد خانۀ خدا دانست.

صفا و مروه همچون ساير اماكن و مناسك حج جزو علائم عبادى است؛ إِنَّ الصَّفٰا وَ الْمَرْوَةَ مِنْ شَعٰائِرِ اللّٰهِ . شعائر جمع «شعيره» به معناى علامت است. البته اين بدان معنا نيست كه صفا و مروه، تنها علايم و نشانه‌هاى تكوينى حق است؛ زيرا به لحاظ تكوين، همۀ موجودات شعيرةالله و از شعائرالله‌اند. صفا و مروه، همچون كعبه، عرفات، مشعر و منا، شعائر جعلى و تشريعى است تا علائم عبادت باشد.

* * *