129
اينها دشمن و وبال تو گردند تا معلوم شود كه براى او و براى هيچكس توان و چارهاى جز در پناه خداوند متعال و توفيق او نيست و بدانگونه آمادگى پيدا كن كه گويى اميد بازگشت ندارى.»
نكتۀ اساسى سخن امام عليه السلام توجه به روح حج است. حج يعنى قصد. زائر قصد خدا مىكند نه چيز ديگر كه هر چه جز او قصد كند شرك است.
آن كه با ما سر سودا سپرد
قرب خدا مكانى و زمانى نيست، قرب معنوى، شأنى و عرفانى است و اين مستلزم فناى در حق و رهايى از قيد خودى است.
قرب نى بالا و پستى جستن است
قرب حق از قيد هستى رستن است
هر چند ميان بنده و خدا حائلى وجود ندارد اما تقرب به او عقبهها دارد و طى منازل را مىطلبد: