210ادامه داشته است؛ زيرا دونالدسون جهانگرد غربى كه چند سال قبل از تخريب آثار مدينه از اين شهر ديدار كرده، مشاهدات خود را در كتاب خود به نام «عقيدۀ شيعه» آورده و ضمن گزارش از احد و حرم حضرت حمزه، مىنويسد: «در پيرامون قبور شهدا، خاك سرخ رنگى وجود دارد كه به حمزه عليه السلام نسبت داده مىشود و مردم با آن تبرّك مىجويند.» 1
مردم مدينه و مراسم زيارت حضرت حمزه
بورخارت كه در سال 1915 ميلادى و در آستانۀ تسلّط سعودى ها بر حجاز در زىّ يك مسلمان در موسم حجّ شركت نموده و مطالب فراوانى از مشاهدات خود و گاهى تحليل هاى نادرستى را در سفرنامهاش منعكس ساخته است، به اين مراسم اشاه مىكند و مىنويسد: «رسم اهالى مدينه اين است كه هر سال يك بار از شهر خارج و سه روز متوالى در دامنۀ كوه احد اجتماع مىكنند و در اين مدّت به سياحت و شادمانى مىپردازند.» 2
همانگونه كه پيشتر ملاحظه كرديد، هدف از اين اجتماع در ماه رجب، عبادت و زيارت بوده نه جشن و سياحت كه بورخارت اين جهانگرد غربى با برداشت از بينش خود مطرح نموده است.