70و نگارش، بلكه در متن عمل فردى و تعهد اجتماعى.
به روزهاى آخر حضور در كنار كعبه نزديك مىشويم.
خدا را شاكريم كه به ما اين موهبت را ارزانى داشت تا زائر خانهاش باشيم و قدم در مكان و شهرى بگذاريم كه محل نزول قرآن، خاستگاه نهضت اسلام، مقاومت مسلمانان موحد، بعثت و هجرت است.
در مسجدى نماز مىخوانيم كه برترين پرستشگاه روى زمين است.
گِرد كعبهاى طواف مىكنيم كه مطاف فرشتگان است و هزاران پيامبر و وصىّ و ولىّ خدا «بيت اللّٰه» را ديدار كرده و كنارش عبادت كردهاند.
اين زيارت و عبادت، تعهداتى را بر دوش انسان مىگذارد. زيارت كردن خانهاى كه ابراهيم، بنيادش را بر افراشته است، رسالت دفاع از توحيد و مبارزه با شرك را بر عهده ما مىنهد. ديدار سرزمينى كه مخلصان و پاكان عالم، عاشقانه زيارتش كردهاند، خلوص و طهارت را از زائر، توقع دارد.
فروتنى و خاكسارى و كبر زدايى، از درسهاى عظيم اين سفر و فريضه است. اين درس، از همان آغاز پوشيدن جامۀ احرام، در گوش دل و جان خوانده مىشود، تا طواف و سعى و هروله وحضور در عرفات و منا و مشعر و رمى جمرات و حلق موى سر و... . اگر لباسهاى عادى نشان تشخّص است،