102در هنگامِ رمى تكبير و در وقت قربانى بسم اللّٰه گفتن لازم است.

نويسندۀ كتاب «كنز العرفان» هم در بحث از آيۀ پيشگفته نوشته است: ¹

در اين آيه، كلمۀ «مناسك» جمعِ مضاف است و افادۀ عموم مى‌كند؛ يعنى به طور كلّى، تمام اعمالِ حجّ.

فاضل مقداد، افزوده است: منظور از «ذكر» هم، گو اين كه، ذكر لسانى است ولى در اصل، ذكر قلبى منظور است؛ زيرا ذكرِ لسانى، ترجمان ذكر قلبى است و آگاهى دهندۀ درون و روحِ آدمى است و البته به ياد خدا بودن، بايد مستمرّ باشد و بندۀ واقعى نبايد از ياد خدا غافل بماند. ²

نويسندۀ مسالك الافهام، ضمن بازگفتن مطالب ديگران، خود نيز گفته است:

مناسك، ³ جمع مَنْسك است كه مصدر فعل «نسك» مى‌باشد و اطلاق آن بر عبادت، همچون اطلاق مصدر بر مفعول است و در واقع گفته شده است: «اذا فعلتم أفعالكم التي كانت عبادة...».

و نيز افزوده است كه قرآن در هر مورد مى‌خواهد انسان بسازد و به انسان‌ها درس بدهد و لذاست كه مى‌گويد: ...فَاذْكُرُوا اللّٰهَ... يعنى ارتباطِ خود را با خدا قطع نكنيد، هميشه به ياد خدا باشيد. ⁴