167داد كه خود شامل: ضرورتها، ريشههاى تاريخى و منابع نقلى است؛ و در محور پنجم دربارۀ حداقل ده مكتب مهدويت در اسلام سخن خواهم گفت: (مكتبهاى شيعى، سنى، صوفى، فلسفى و...)؛ و در محور ششم، سخنان مبسوطى پيرامون مكتب امام مهدى در سودان و سيماى ايدئولوژى آن ذكر خواهم كرد؛ و در محور هفتم تلاش خواهم كرد طرح و نقشهاى براى برقرارى يك تعامل حكيمانه، با وجود اختلافات پيرامون موضوع نجاتدهنده بهصورت عام و دربارۀ مهدويت در درون اسلام بهصورت خاص مطرح كنم.
محور اول: وضعيت بشر و نياز به منجى
اين نياز از چهار عامل برمىخيزد:
الف: عوامل روانى؛ كه خود به سه بخش تقسيم مىشود:
- عدم پذيرش روانى كه از شدت بدى اوضاع در عالم واقع، ناشى مىشود كه درنهايت روان آدمى همۀ بدىها را رد مىكند.
- آزردگى روانى كه سيطرۀ باطل بهوجود مىآيد تا آنجا كه اميد و آرزو دارد كه باطل قطعاً زايل خواهد شد.
- تمامى موجودات براساس قوانين طبيعت استقرار يافتهاند مگر انسان كه فرق بين آنچه بايد باشد و آنچه هست را درك مىكند، آنگاه دچار خوف و نگرانى مىشود، لذا تلاش مىكند اين فاصله را مهار كند.
ب: عوامل اجتماعى؛ كه خود به دو قسمت تقسيم مىشود:
- در هر جامعهاى، بين اصولى كه دعوت به اصلاح مىكنند و آنچه در عالم خارج تحقق مىيابد تفاوت وجود دارد، آنگاه ميان اصل دعوت و