113
«فَاذْكُرُونِي أَذْكُرْكُمْ»؛ 1
ياد خدا از يادكنندۀ خود، جامعترين آثار و بركات «ذكر» است.
همۀ آثار و بركات «ذكر» در جملۀ «أَذْكُرْكُمْ» خلاصه شده است.
بىترديد ياد كردن خداوند متعال از يادكنندۀ خود، بهمعناى توجه علمى به او نيست، چرا كه توجه علمى او به همهچيز و همهكس يكسان است. بلكه مقصود ياد كردن به رحمت و رضوان است، چنانكه در تفسير آيۀ مذكور از پيامبر خدا صلى الله عليه و آله روايت شده:
قال سبحانه: «فَاذْكُرُونِي أَذْكُرْكُمْ» بنعمتى، واذكروني بالطاعة والعبادة أذكركم بالنعم والإحسان والرحمة والرضوان. 2
براين اساس هرچه «ذكر» عميقتر و گستردهتر باشد، بركات الهى بيشتر و آثار فردى و اجتماعى آن افزونتر است.
2 - بزرگترين بركات ذكر
ياد خدا بركات فراوانى براى زندگى انسان در همۀ زمينهها دارد، ولى بزرگترين بركت آن محبت خداوند متعال است. ذكر در نخستين گام، ذاكر را از آلودگىهاى اخلاقى و عملى پاك مىكند و زمينۀ نزديك شدن او به بساط قرب الهى را فراهم مىسازد و در گام دوم انسان را به پروردگار خود نزديك مىكند و به تدريج انسان با خدا انس مىگيرد و به او عشق مىورزد. و در گام سوم با محبت حقيقى زمينۀ كمال معرفت و ديدار قلبى خداوند متعال كه مقصد اعلاى عارفان است فراهم مىگردد و بدينسان انسان به خير دنيا و آخرت دست مىيابد.