78القُدسىّ كه حاصل آن اينكه رضايت خود را در جفاى مخلوق پنهان كردهام، هر كه درصدد رضاجويى از ماست، بايد ايذاء غير را متحمّل شود». 1
عالم ربّانى مرحوم ملّا احمد نراقى رحمه الله نيز گويد:
«[ حجگزار] بايد با رفقا و اهل سفر خويش، خوش خلقى نمايد و گشادهرو و شيرين كلام باشد و با ايشان تواضع كند و از كجخلقى و درشتگويى غايت اجتناب نمايد و فحش نگويد و سخن لغو از او سر نزند و سخنى كه رضاى خدا در آن نيست، نگويد و با كسى جدال و خصومت نكند.
حضرت رسول صلى الله عليه و آله فرمود كه: «حج مبرور، هيچ جزايى ندارد مگر بهشت». شخصى عرض كرد: يا رسول اللّٰه! مبرور كدام است؟ فرمود: «آن است كه با آن خوشكلامى و طعامدادن باشد» و بايد بسيار اعتراض با رفيق و جمّال و غير اينها از همسفران نكند؛ بلكه با همه هموارى كند و با راهروانِ خانۀ خدا، فروتنى و خفض جناح نمايد و حسنخلق را پيشۀ خود كند و حسنخلق همين نيست كه اذيّت او به كسى نرسد؛ بلكه اگر اذيتى از ديگر به او رسد، متحمّل شود». 2
حجگزار، بايد بكوشد كه با كمك دوستان و رفقا، برنامههاى دعا و جلسات اخلاقى تشكيل دهد و همراه آنان به امكنۀ مقدس برود و...
خلاصه نه تنها با آنان با خوشاخلاقى رفتار كند، بلكه مراعات حال آنان نيز بكند. صاحب المراقبات گويد: