42چيست؟ علم است يا هنر يا تلفيقى از اين دو؟ تحليل اين بحث به بيان حقيقت علم و هنر و ماهيت آنها و رابطه تبليغ با آن دو نياز دارد كه تفصيل آن در حوصله اين مجال نمىگنجد. به نحو اجمال مىتوان گفت: تبليغ هم جنبۀ علمى دارد و هم جنبۀ هنرى. جنبه علمى دارد؛ زيرا به عنوان يك رشته دانستنىها داراى اصول و قواعد خود مىباشد. تبليغ به خصوص در قرن بيستم، جنبه علمىبهخود گرفته و در قالب دانش ارتباطات وتبليغات مورد بحث و گفتگو است. يكى از تحليلگران در تعريف دعوت مىگويد:
«دانشى كه به وسيلۀ آن، كلّيۀ تلاشهاى هنرى به منظور تبليغ محتواى اعتقادى و تشريعى و اخلاقى اسلام به مردم باز شناخته مىشود» 1
هم اكنون تبليغات در برخى از دانشگاههاى كشورهاى اسلامى به صورت يك رشتۀ علمى تدريس مىشود و دانشكدههاى ويژه به عنوان «كلية الدعوة» در اين زمينه فعاليت دارند و واحدهاى درسى گستردهاى را براى دانشجويان اين رشته مخصوصاً در دانشگاه الأزهر مصر، عربستان، تونس، سوريه، لبنان، الجزاير داير مىباشد.» 2
و اما جنبۀ هنرى تبليغ؛ شايد اثبات آن از علمى بودنش آسانتر باشد؛ چرا كه هنر را هرگونه معنى كنيم، تبليغ مىتواند در آن تعريف جاى گيرد.
تبليغ يك كار هنرى است و مبلّغ اگر بخواهد كسب موفقيت كند، مىبايست فن و مهارت و تجربۀ اين كار را بداند.