40رساندن پيام الهى به مردم، باهدف هدايتگرى‌است. از واژه «دعوت» ومشتقات آن نيز مكرر سخن به ميان مى‌آيد؛ مانند: اُدْعُ إِلىٰ سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَ الْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَ جٰادِلْهُمْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ ؛ ¹فَلِذٰلِكَ فَادْعُ وَ اسْتَقِمْ كَمٰا أُمِرْتَ؛ ²؛ وَ ادْعُ إِلىٰ رَبِّكَ إِنَّكَ لَعَلىٰ هُدىً مُسْتَقِيمٍ؛ ³كه در همۀ اين موارد به معناى فراخواندن به خدا و دين او و پيروى از فرامين پيامبران است. واژۀ «دعايه» نيز كه از همان ماده مى‌باشد در روايات به كار برده شده است؛ مانند نامۀ پيامبرخدا صلى الله عليه و آله به «هرقل» پادشاه روم و كسرى پادشاه ايران: «اَدْعُوكَ بِدعٰايَةِ الْإسْلاٰمِ» و در روايت ديگر «بِدٰاعِيَةِ الْإسْلاٰم» ⁴ كه دعايه مصدر است و داعيه اسم فاعل و «تا» براى مبالغه مى‌باشد. امروزه در فرهنگ عرب بيشتر از «اعلام و دعايه» نام مى‌برند كه اعلام به معناى تبليغ و دعايه در اصطلاح روز مرادف با واژۀ «پروپاگاندا» در فرهنگ غرب با همان ويژگى و بار مفهومى است. از ميان اين واژه‌ها در اين مقال واژۀ تبليغ را كه در فرهنگ عمومى ما بيشترين كاربرد را دارد، برگزيديم.

تعريف و ماهيت تبليغ

تبليغ در مفهوم كلّى آن، عبارت است از «رساندن‌پيام به ديگرى، از