30عبادت جهانشمول اسلامى بيشتر بينديشند و مطالعه كنند و بر معلومات خود بيفزايند و ديگران را آگاه سازند. به‌طور خلاصه، حج را بايد به عنوان يك دانشگاه الهى و كانون انسان‌سازى مورد توجه قرار داد. نقش آموزش و تبليغ و همچنين سياست حاكم بر حج، در اينجا تعيين كننده و راه‌گشاست و نبايد مجال داد اين فرصتهاى طلايى با نفحات رحمانى كه ملك تا ملكوت را پوشش مى‌دهد، رايگان از دست برود.
2 - زاويۀ درون مرزى
از آن‌رو كه كنگرۀ حج تركيبى‌است از زبده‌ترين انسانهاى مؤمن، كه از اقصى نقاط كشورهاى اسلامى در اين ميعادگاه حضور يافته و حاضران در موسم، در حقيقت نمايندگانى هستند از امت بزرگ اسلام كه در سرزمين وحى و كانون توحيد گردآمده‌اند و شعارشان: «توحيد، وحدت و عبوديت» است بدان‌گونه كه آيۀ كريمۀ: إِنَّ هٰذِهِ أُمَّتُكُمْ أُمَّةً وٰاحِدَةً وَ أَنَا رَبُّكُمْ فَاعْبُدُونِ 1الهام مى‌دهد. لذا اين امت كوچك در موسم به نمايندگى از امت بزرگ اسلام سخنها و پيامها دارد، مشكلات و مسائلى در داخل و خارج پيش روى آنهاست. اغلب ابهاماتى نسبت به يكديگر دارند. حل مشكلات و رفع آن و تفاهم و ايجاد همبستگى اسلامى هنگامى ميسر است كه با زبان يكديگر آشنا شوند، به مسائل حياتى امّت بينديشند.
اختلاف نظريه‌هاى فرعى و مسلكى و فرقه‌اى و نژادى و اقليمى و تعصبات ناموجّه مذهبى را كنار بگذارند و از جامۀ فرديّت و قوميت به‌در آيند و بى‌رنگ و بدون نام و نشان، به درياى خروشان امّت اسلام بپيوندند