188خارج از اوقات نماز به ايراد خطبه مىپرداخت و مطالب لازم را به مردم مىرساند و خطبهها را طولانى نمىكرد. معمولاً در خطابهها به تقوا و پرهيزكارى توصيه مىفرمودند.
كتب روايت وسيره خطابههاى آنحضرت را در مناسبتهاى گوناگون؛ چون جمعه، جهاد و جنگ، حج، اخلاق، فضايل اعمال، آينده و غيبت، قيامت و... ضبط كردهاند. 1
مسعودى مىنويسد:
«وَ كٰانَ كَلاٰمُهُ صلى الله عليه و آله أَحْسَنُ الْمَقٰالِ وَ أَوجَزُهُ لِقِلَّةِ أَلْفٰاظِهِ وَ كَثْرَةِ مَعٰانِيهِ» 2
«سخن آنحضرت نيكوترين سخن و كوتاهترين از جهت عبارت و پرحجمترين از نظر معنى بود.»
تبليغات حج، كه از وظايف روحانى است، تنوّع لازم را مىطلبد؛ چرا كه در يك كاروان، افراد مختلف از زن و مرد و پير و جوان، بىسواد و باسواد، سابقهدار و بىسابقه، حضور دارند و روحانى مىبايست علاوه بر ارشادات جمعى، با هر گروه و بلكه با هر فرد از كاروان، جداگانه و متناسب با حال هر يك صحبت كند، با آنان بنشيند، انس بگيرد و به زبان آنها حرف بزند و رابطۀ روحى و عاطفى مناسب برقرار كند تا در پايان سفر، همگان با طيب نفس و خاطرهاى خوش از اين سفر روحانى برگردند و دستمايۀ معنوى آن را تا پايان عمر همراه داشته باشند. بسيارى از زائران