189تنها يك بار در طول عمر خود به سرزمين وحى مى‌آيند و دريغ است دست آورد و سوغات معنوى لازم را از اين سفر و آن ديار مقدس به ارمغان نبرند و نقش روحانى در اين توفيق، مهم و تعيين كننده است.
نكتۀ قابل ذكر در تبليغات حج اين است كه شركت كنندگان در جلسات تبليغى و كلاس‌هاى آموزش، به اجبار حاضر نشده‌اند، بلكه خود داوطلب و مشتاق آنند و به خاطر آمادگى قبلى و انتظار، كه شايد سالها طول كشيده باشد، اكنون براى فهم اسرار و معارف و احكام و مناسك اين سفر الهى آمادگى كامل دارند و منتظرند تا از اين خوان پرنعمت، خوشه‌ها برچينند. افزون بر اين، نسبت به روحانى با ديدۀ اعتماد و احترام مى‌نگرند و سرنوشت اعمال خود را به وى سپرده و با صميميتى كم‌نظير، مراحلِ اين سفر را مى‌پيمايند. در اين ميان، مبلّغى موفق‌تر است كه با توجه به اغتنام اين فرصت و مطالعۀ كافى و دست پر از معلومات و احاطه به‌مطالب و مسائل، برنامه‌ريزى مناسب و شناخت كامل از روحيۀ زائران و درك نيازهايشان، به مسؤوليت خطير خود جامۀ عمل بپوشد. و از همه مهم‌تر، رفتار و اخلاق روحانى، بزرگ‌ترين عامل تربيت و اخلاق زائر است كه تجربه‌هاى عينى مؤيد آن مى‌باشد و حتى مى‌توان گفت: تأثير روحانى منحصر به نقش تبليغى او نيست بلكه در ساماندهى گروه و آرامش و آسايش زائران تأثير جدّى دارد و اين ثمرۀ تجاربى است كه طى ساليان، در اين سفر روحانى به اثبات رسيده است و روحانى به اين نقش و جايگاه بايد توجه داشته باشد و از اين فرصت زودگذر بهره گيرد.