157اعلان برائت از مشركين، كه سيرۀ مبارك نبوى بوده و در حج جايگاه مهم دارد. هويتيابى جهانى اسلام اقتضا مىكند از علايم و نمادها و شعارهاى اسلامى و ملى خود حراست كنند و مانع نفوذ فرهنگ بيگانه در جوامع اسلامى شوند. اشاعۀ فرهنگ بيگانه با هدف هويت زدايى از مسلمين، سياست ديرينهاى است كه جهان استعمارى آن را دنبال كرده تا توانسته غرب زدگى را در جوامع اسلامى نهادينه كند، لباس، زبان و لغت و فرهنگ آداب و سنن عمدتاً گرفته شده از غرب است كه بر مسلمانان تحميل شده و بازيابى هويت اسلامى ايجاب مىكند كه مسلمانان از فرصتهاى ارزشمندى چون حج بهره بگيرند و به هويت اسلامى و ترويج آن در شعار و شعور همت گمارند. تجمّع زائران هر سال به عنوان نمايندگان و راهنمايان فكرىِ كشورهاى اسلامى مىتواند فرصت مناسبى براى اين مقصود و بازگشت به خويش و رهايى از استحاله شدن در فرهنگ و سياست بيگانه باشد.
در تبليغات اسلامى، از ابزارهاى ديگرى چون خطابه، قصه و داستان، شعر و ادب، هنر و آهنگ، روانشناسى و جنگ روانى، امثال و حكم، سوگند و برخى ابزارهاى ديگر استفاده مىشود كه شرح آنها در خور اين مجموعه نيست. 1 و در اينجا به لحاظ اهميّت، بحث خطابه را دنبال مىكنم.