115
عَادِلَةٌ، أَوْ سُنَّةٌ قَائِمَةٌ» 1 بدان اشاره دارد.
شايان توجه، ارتباط و انسجام و تأثير و تأثّرى است كه ميان اين سه وجود دارد. محتواى اين پيام بهصورت جامع و كلّى بندگى خداى يگانه و التزام به آثار عملى توحيد و كسب فضايل و كمالات انسانى با هدايت و رهبرى پيام آوران آسمانى است. تجلّى اين سه را مىتوان در تمامى آداب شرعى مشاهده كرد. نماز، زكات، حج، جهاد و ديگر آداب دينى، در بردارنده سه عنصر بنيادين پيام است:
نماز، براى ذكر و قرب حق و اتصاف به فضايل و اجتناب از رذائل:
إِنَّ الصَّلاٰةَ تَنْهىٰ عَنِ الْفَحْشٰاءِ وَ الْمُنْكَرِ وَ لَذِكْرُ اللّٰهِ أَكْبَرُ . 2
حج، آهنگ خدا نمودن، آراستن و پيراستن روح و تخلّق و تمرين اخلاق فاضلۀ فردى و جمعى در اين ميعادگاه است و نيز عرصۀ شهود و حضور است و دستيابى به منافع معنوى و مادى؛ ...لِيَشْهَدُوا مَنٰافِعَ لَهُمْ ... 3 .
مبلّغان حج بايد جوانب اين منافع و آثار فردى و اجتماعى و عرفانى و عملى را منظور داشته باشند و آداب و اخلاق و ابعاد سياسى - اجتماعى آن را براى زائران بيان كنند كه يك جانبهگرايى در تبليغ، محتوا را از آنچه هست تنزّل مىدهد.
به بيان امام راحل قدس سره :
«حج عرصۀ نمايش و آئينۀ سنجش استعدادها و توان مادى و معنوى مسلمانان است. حج بسان قرآن است كه همه از آن