89
آينه، كز زنگ آلايش جداست
اكنون كه سفارشات را به گوش جان شنيديم، ببينيم زائران واقعى، يعنى ائمّه عليهم السلام و اوليا و افرادى كه به روح و معناى عرفانى حج توجّه داشتهاند، خود آن را چگونه به كار مىگرفتهاند و آثار عملى آن را به منظور دريافت مقام بلند انسانى و نيز آموزش به ديگران، چگونه به نمايش مىگذاشتهاند؟
1- راز و نياز امام حسن عليه السلام
امام حسن مجتبى عليه السلام ، در حالى كه محملها و افراد پيادۀ ديگر همراه او بودند، بيست بار با پاى پياده (از مدينه به مكه رفته و براى درك ثواب بيشتر و جهات ديگر) حج انجام داده است. 2
در روايتى هم مىخوانيم: آن حضرت در كنار خانۀ كعبه در حالى كه خود را به ركن يمانى چسبانيده بود، با خدا اين گونه راز و نياز مىكرد: