132
1 - مرفّهين و پولداران
آنگاه كه هلال بن نافع و عمر بن خالد از كوفه خدمت امام رسيدند. امام تمايل مردم نسبت به خود را از آنان جويا شد، پاسخ دادند: «أَمَّا اْلأَغْنِيٰاءُ فَقُلُوبُهُمْ الَى ابْن زِيٰاد وَ أَمَّا بٰاقي النّاس فَقُلُوبُهُمْ الَيكَ». «دل پول داران با ابن زياد است و دل ديگران با شما» و البته كسانى كه دلشان با امام بود، يك دست نبودند. يكى از كوفيان در گزارش خود در بارۀ وضعيت مردم كوفه به امام گفته بود : «وَإِنَّ قُلُوبُهُمْ مَعَكَ وَسُيُوفُهُمْ عَلَيْكَ».
و امام فرمود:
«إِنَّ النّاسَ عَبِيدُ الدُّنْيٰا وَ الدِّينُ لَعِقٌ عَلىٰ أَلْسِنَتِهِمْ، يَحُوطُونَهُ مٰا دَرَّتْ مَعٰائِشُهُمْ فَإِذٰا مُحِّصُوا بِالْبَلاٰءِ قَلَّ الدَّيّٰانُون». 1
«مردم بندۀ دنيايند و دين بهعنوان مكيدنى در سرِ زبان آنان است و در هنگام گرفتارىها و امتحانها (معلوم مىشود كه) دينداران اندكند.»
2 - حرام خواران[ ربا خواران]
حرام خوارى يكى از علل دل مردگى است و باعث مىشود كه آدمى در برابر نداى حق بايستد و آن را نپذيرد.
امام حسين عليه السلام در روز عاشورا، پس از نصيحت و رهنمود دادنها، فرمود:
«مُلِئَت بُطُونُكُم مِنَ الْحرٰامِ، فَطُبِعَ عَلىٰ قُلُوبِكُمْ...».
3 - حق الناس
كسانى كه حق الناس بر ذمّه دارند، توفيق شركت در جهاد و شهادت را نمىيابند.
امام در روز عاشورا رسماً اعلام كرد: «لاٰ يُقْتَلُ مَعِي رَجُلٌ عَلَيهِ دَيْنٌ»؛ 2 «كسى كه حق ديگران بر ذمّه دارد سعادت كشته شدن در جبهه من (و در راه حق) را ندارد.