199

9- حَلْق و تقصير در منىٰ و اسرار آن

پس از انجام قربانى در منىٰ، نوبت به «حلق و تقصير» مى‌رسد.

حَلْق، يعنى: تراشيدن موى سر.

تقصير، يعنى: كوتاه كردن مقدارى از موى سر يا صورت، يا گرفتن ناخن.

وظيفۀ زن‌ها، متعيّناً تقصير است، اما مردها مخيّر بين حلق و تقصيرند، و بنابر فتواى بعض آقايان فقها، در بعض شرايط، حلق، بر مردها واجب متعيّن است. و لذا هر كسى بايد در مقام عمل، به مرجع تقليد خود، مراجعه كند و فتوا بگيرد.

آيۀ مربوط به اين وظيفه در قرآن كريم، اين آيه است:

ثُمَّ لْيَقْضُوا تَفَثَهُمْ ¹؛

سپس (يعنى پس از ذبح قربانى) بايد كثافات و آلودگى‌هاى خود را، زايل كنند.

عن الرضا عليه السلام قال التفث تقليم الأظفار و طرح الوسخ و طرح الإحرام عنه ²

از امام رضا عليه السلام منقول است كه فرمود: مراد از «تَفَث»، چيدن ناخن و زايل كردن چرك از بدن و دور كردن احرام از خود است. ³

البته ظاهر عمل واجب، سر تراشيدن و ناخن چيدن و اوساخ و كثافات را از خود دور كردن است، اما باطن كار و حقيقت آن، عبارت است از تطهير روح از پليدى رذايل خُلقيّه و ريختن آخرين نشان و اثر، از هواپرستى و خودخواهى از دامن دل و طيّب و طاهر ساختن صفحۀ جان از لوث تعلّقات حيوانى و افكار شيطانى كه امام صادق عليه السلام مى‌فرمايد:

«و احلق العيوب الظاهرة و الباطنة بحلق شعائرك ». ⁴

«با تراشيدن موى خود، تمام عيب‌هاى ظاهرى و باطنى را بتراش.»