164تمام عمر خود بشناسيم. مانند بسيارى از مردم غافل نباشيم كه اصلاً پى به عظمت اين موقف عظيم نبردهاند و به نتايج عالى و آثار درخشانى كه در اين موقف الهى بايد به دست آورند، توجه نكردهاند.
آنان گويى كه مشعرالحرام را يكى از استراحتگاههاى بين راه تصوّر مىكنند كه مسافران رهگذر، موقع شب به آنجا مىرسند و مقدارى براى خواب و استراحت، توقّف مىكنند و سحرگاهان مىروند.
ولذا ديده مىشود كه بعضى از حجّاج، وقتى به مشعر مىرسند، با عجله از ماشين پياده مىشوند و هر يك، دنبال گوشهاى مىگردند كه لااقل سه چهار ساعتى بخوابند!
در صورتى كه شب عيد اضحى و بيابان مشعرالحرام از حسّاسترين مواقف عبادت و فعّاليّت حياتى حجّاج است كه بايد تا حدّ قابل توجّهى از مقدار خواب و خوراك و آسايش هميشگى خود بكاهند و بر كمّ و كيف عبادت و بندگى بيفزايند.
اساساً بايد توجّه داشت كه قسمت عمدۀ كار حجّاج - حجّاجى كه چند ماه متوالى براى تهيّۀ اسباب و مقدّمات سفر حج، دوندگى كرده و زحمتها متحمّل شدهاند و خود را به مراكز حسّاس عبادت رسانيدهاند - نيمۀ دوّم روز عرفه است تا غروب آن روز در عرفات و نيمۀ دوّم شب عيد اضحى در مشعرالحرام تا طلوع آفتاب، و روز عيد قربان و شب و روز يازدهم و دوازدهم ذيحجّه در مكّه و مِنىٰ.
مواقع حسّاس كار حجّاج كه بايد كاملاً بيدار و هشيار باشند تا به بطالت و غفلت نگذرد، همين ساعتها و روزهاى معدود و زودگذر است كه خداوند حكيم، از اين ايّام در قرآن كريم، يك جا، تعبير به ايّام معدودات و جاى ديگر، تعبير به ايّام معلومات فرموده است:
وَ اذْكُرُوا اللّٰهَ فِي أَيّٰامٍ مَعْدُودٰاتٍ 1
«خدا را در روزهاى معيّنى ياد كنيد.»