68فرود آمد هفت بار طواف كرد سپس مقابل درِ كعبه دو ركعت نماز گزارد.
به نقل ازرقى آدم عليه السلام هفتاد بار پياده حج گزارد و فرشتگان او را در حين طواف ملاقات كردند و گفتند : حجّ تو مقبول باد! ما دو هزار سال پيش از تو حج كرديم . آدم عليه السلام پرسيد: شما در طواف خود چه مىگوييد؟ گفتند : «سبحان الله و الحمد لله و لا اله الاّ الله و الله اكبر» سر مىدهيم. آدم عليه السلام گفت: «لا حول و لا قوة الاّ بالله » را هم اضافه كنيد.
فرشتگان ابراهيم عليه السلام را نيز حين طواف ديدند و به او سلام كردند، ابراهيم پرسيد شما در حين طواف چه مىگوييد؟ آنها آنچه پيش از ملاقات با آدم مىگفتند و آنچه را پس از آن مىگفتند بازگو كردند، ابراهيم عليه السلام گفت: بر آن «العلىّ العظيم» را هم بيفزاييد. 1
ازرقى مىگويد: كعبه در توفان نوح منهدم شد ولى آثار آن تا زمان حضرت ابراهيم به صورت پشتهاى سرخ رنگ باقى بود، مردم حدود آن را مىدانستند و اشخاص ستمديده و آنان كه در جستجوى پناهگاهى بودند ، از گوشه و كنار به آنجا مىآمدند و دعا مىخواندند و غالباً حاجاتشان برآورده مىشد و مردم در همانجا حج مىگزاردند.
ازرقى ادامه مىدهد: مقام ابراهيم سنگى است كه آن حضرت بر رويش مىايستاد و ديوارهاى كعبه را بالا مىآورد و آن سنگ را گردخانه مىگرداند. وى از ابن عباس نقل كرده كه چون ابراهيم عليه السلام بر روى سنگ مىايستاد به مقام ابراهيم معروف شد.
وقتى خداوند به ابراهيم عليه السلام فرمان ساختن كعبه را داد، سكينهاى به صورت ابر فرستاد و آن بر بالاى محلّ كعبه ايستاد و همانند انسان با ابراهيم سخن گفت كه: اى ابراهيم، زمينى به اندازۀ من انتخاب كن ، نه كمتر و نه بيشتر ، و اساس را بر آن قرار ده، آن مقدار همان است كه بكّه است و حوالى آن مكّه.
در ارتباط با وجوه نامگذارى مكّه و كعبه و متعلّقات آن ، ازرقى مطالبى نوشته كه نقل آنها موجب اطالۀ كلام است. او نامهاى مكه را به اين شرح برشمرده است: «مكّه»، «بكّه»، «امّ رحم»، «ام القرى»، «الباسّه»، «البيت العتيق»، «الحاطمه» 2 و «باسّه»؛ يعنى چون