323اهميت حج را در ديد هلالى از اين ابيات مى‌توان فهميد و دانست كه شاعر همانند بسيارى از انديشمندان و معتقدان، خداى خانه را مى‌خواهد نه فقط خانه را:

هلالى گر روى روزى به طوف كعبۀ كويش قدم از سر كن آنجا و منه ديگر قدم بيرون

* * *

حاجى به ره كعبه و من طالب ديدار

* * *

به كوى دوست هلالى زراه كعبه مپرس تو ساكن حرمى از سفر چه مى‌پرسى ¹

32 - شيخ بهاء الدّين محمّد العاملى؛

مشهور به شيخ بهايى (متوفاى 1031 ه‍.ق.) از علماى بزرگ و شعراى ارزندۀ قرن دهم و يازدهم است. او از حج درسهايى گرفته و به ديگران منتقل كرده و از جمله گفته است: ريا ارزش عمل را از بين مى‌برد و حاجى به جاى قربان كردن احشام بايد نفس خويش را در قربانگاه قربان كند تا رستگار شود.

آهنگ حجاز مى‌نمودم من زار

در خانۀ كعبه دل به دست آوردم