316
تو كيى مؤمن واحد دانى
شعراى ديگر نيز داستان حج مجنون را نقل كردهاند ولى آنچه جامى در اين باره گفته، از نكات آموزندۀ بيشترى برخوردار است. جامى گفته است: مجنون در راه كلاغى را مىبيند كه دو سه بار بانگ لطيف مىزند، مجنون آن را به فال نيك مىگيرد و مىگويد:
اگر ليلى به او اجازه دهد يك حج پياده انجام خواهد داد. جامى در اين داستان خواسته مىخواهد عشق به خدا را بيان كند و بگويد: آنكه عشق حقيقى در دل او مستقر شده، ترك همۀ تعلّقات مىكند و بجز معشوق به چيز ديگر نمىانديشد و در چنين حالى معشوق نيز به عاشق حقيقى خود به ديدۀ عنايت خواهد نگريست و عاشق را به وصال خود خواهد رساند.
گر بار دهد به خاطر خوش