271
برهنه كردن كعبه از جامه، به هنگام تجديد جامه
بىشك برهنه كردن كعبۀ مشرّفه از جامه، به منظور آويختن جامۀ نوين بر آن، امرى است مباح و بىاشكال؛ زيرا كعبه از دوران حضرت ابراهيم خليل عليه السلام به مدت طولانى، عارى از جامه بود تا اينكه با آمدن تُبَّع حميرى به مكه مكرمه، جامهاى بر آن قرار داده شد. به گفتۀ مشهور، وى نخستين كسى است كه كعبه را با جامه آراست.
ازرقى از ابن ابىمليكه روايت كرده است كه: «كعبه در دوران جاهليت به وسيلۀ چندين جامه پوشانده مىشد هرگاه شخصى جامهاى را به كعبه هديه مىكرد، آن جامه آويخته مىشد وديگر جامهها را در خزانۀ كعبه به وديعت مىسپردند و وقتى جامهاى كه بر روى كعبه قرار داشت آسيب مىديد، جامۀ نوين ديگرى را بر روى آن قرار مىدادند و هيچگاه جامههاى پيشين را از روى آن بر نمىداشتند...» 1
بديهى است باقى ماندن جامههاى كهنه ومندرس براندام بيتاللّٰهالحرام، مورد پسند هيچ انسان با ذوق و سليمى نبود، ليكن مردمان جاهليت را نمىتوان سرزنش كرد؛ زيرا آنان اين كار را بر اساس اعتقاد و حسن نيت انجام مىدادند، هنگامى كه اسلام ظهور كرد و ذهنيت آنان را ترقّى داد و سطح زندگى اجتماعى آنان پيشرفت نمود، مسلمانان به هنگام قرار دادن جامۀ نوين بر كعبه، جامۀ پيشين را از روى آن برداشتند.
تاريخ نگاران در مورد عارى نمودن كعبه از جامه روايات متعددى را آوردهاند.
برخى نقل كردهاند كه عمربن خطاب هر سال جامۀ پيشين كعبه را از روى آن بر مىداشت و در ميان حاجيان تقسيم مىكرد كه آنان از جامۀ قديمى كعبه به هنگام اقامت خود در مكه، به عنوان سايبان استفاده مىكردند، ليكن بيشتر تاريخنگاران تقريباً به صورت اجماع آوردهاند: نخستين شخصى كه كعبه را از جامۀ قديمى عارى نمود و به جهت تميز كردن و سبك نمودن آن از جامههاى قديمى و قرار دادن جامۀ جديد، به همراه خوشبو