189
كارگاههاى جامهبافى كعبه مكرمه در طول تاريخ
از دوران جاهليت، همواره مصر به صنعت پارچهبافىِ نيكو، كه در آن هنگام معروف به قباطى بود، شهرت داشته است؛ به طورى كه در عصر جاهليت و نيز در دوران اسلام، كعبۀ مشرفه همواره به وسيلۀ قباطى پوشانيده مىشده است. در آن هنگام بهترين پارچۀ قباطى همانا بافتههاى قباطى تنيسى بود كه در شهر «تنيس» بافته مىشد. بدين سبب بود كه خلفاى عباسى همواره فرمان مىدادند جامۀ كعبه را از قباطى دست ساخته شهر تنيس آماده سازند. بنابراين، در نوشتههاى تاريخنگاران همواره شهر تنيس را بعنوان جايگاهى براى ساختن جامۀ كعبۀ مكرمه مىشناسيم. 1 همچنانكه به همين منظور همواره خلفا، لباس هاى تشريفاتى و گرانقيمت خويش را از اين نوع پارچهها انتخاب مىكردند.
شهر تنيس در آن هنگام در نزديكى شهر دمياط كنونى بوده است.
مقريزى در كتاب «خطط» خويش در اين باره چنين مىنويسد:
«... شهرى از سرزمين مصر بوده كه در ميانۀ آب قرار داشته است... مردمان آن را افرادى خوشبرخورد و ثروتمند تشكيل مىداد كه بيشتر آنان شغل بافندگى را براى خود برگزيده بودند. در اين شهر لباس هاى معروف به «شروب» را كه در دنيا بىنظير بوده نيز مىبافتهاند. همچنين لباس هاى خلفا كه موسوم به «بُدْنه» بوده و بيشتر تار و پود آن از طلا بود، در اين شهر بافته مىشد؛ به طورى كه لباس هاى يادشده هر كدام تا حدود يك هزار دينار ارزش داشت. و نيز در دنياى آن روز لباس كتانى عارى از تارهاى زيور شده به طلا تنها از نوع كتان هاى تنيس و دمياط بود كه داراى ارزشى به مقدار يكصد دينار بود... همچنين اين شهر ويژگى خاصى نسبت به تهيۀ لباس هاى توانگران و بازرگانان سرشناس داشت كه در اين ميان نيز جامۀ كعبه در آن بافته مىشد...» 2