129
ب - جامۀ مقام ابراهيم خليل عليه السلام
جامۀ مقام ابراهيم عليه السلام 1و آغاز پيدايش آن و قرار گرفتنش بر مقام، كه ترجيحاً نخستين جامهاى كه بر مقام قرار گرفت به دوران مماليك برمىگردد؛ زيرا مقام تا قرن ششم هجرى در جايگاه اصلى خود، در كنار چاه زمزم بهصورت دائمى قرار نداشت.
اين جابهجايى مقام از جايگاه اصلى خود، دوبار اتفاق افتاد:
نخست: در ايام فتنۀ قرامطه بود كه در ذىالحجّة سال 317 ه . ق . به مكه واقع شد و - بههنگام مراجعتشان - حجرالأسود را به همراه خود به كشورشان حمل كردند. و قصد داشتند كه مقام ابراهيم عليه السلام را نيز به همراه خويش ببرند اما پردهداران كعبه و متوليان آن،