217خطبه،منبر را به سوى جايگاه اوليهاش در كنار زمزم منتقل مىنمودند.
هنگامى كه سلطان سليمان (عثمانى) منبر مرمرين را به مسجد اهدا نمود،آن را در اين مكان قرار داد و تا كنون نيز در همان نقطه قرار دارد و بر آن خطبه مىخوانند.
درب ورودى به كوه صفا در مسجدالحرام
بر ديوارهاى مسجدالحرام از طرف درون،درهايى قرار دارد كه برخى از آنها گذرگاههايى است كه از مدرسه ها به حرم راه داشتند و برخى ديگر انبارهايى است كه در دست خدمتكاران حرم و يا زمزميها بوده است كه اين گروه اين مكانها را به عنوان حمام حاجيان و يا وضو گرفتن آنان به وسيلۀ آب زمزم،مورد استفاده قرار مىدهند.
به عبارتى ديگر شكل 1حرم كلّى با وجود سادگى آن،از ساختمان استوار و مجلّلى